Foxhol, KOETZE TIBBE

FOXHOL
1936
WINDMOTOR 5


In 1936 leverde de firma Bakker en Hamming (later vermeld als Bakker en Hamminga) uit Uithuizen de Amerikaanse windmotor voor de bemaling van de Ten Boersterpolder bij Ten Boer, een gebied van 71 hectare. De installatie verving een spinnenkopmolen die in 1935 was gesloopt. Voor de molen en de onderbouw werd destijds een bedrag van 2395 gulden voldaan. Na 1981 wisselde de windmotor meermalen van eigenaar en stond deze onder meer enige tijd opgeslagen in Schildwolde. De vereniging Vrienden van de Groninger Molens verwierf het object, waarna Stichting Het Groninger Landschap de molen aankocht. Molenmaker Bertus Dijkstra uit Sloten voerde in 2003 de herbouw uit. De molen kreeg een rotor met 28 bladen en werd geplaatst op een vierkante betonnen onderbouw met een molenhuisje. In deze onderbouw bevinden zich de technische werktuigen, waaronder een visvriendelijke vijzel, een voorziening voor de waterinlaat en een vispassage.

De officiële ingebruikname vond plaats op woensdag 30 juni 2004 aan de oostelijke oever van het Foxholstermeer ten zuiden van de spoorlijn (coördinaten 242,95 bij 576,30). Leerlingen van groep 7 en 8 van de Openbare Walstraschool uit Kropswolde, gekleed als Ot en Sien, stelden de molen in werking. 

De naam Koetze Tibbe kwam voort uit een prijsvraag en werd ingezonden door de heer Reintke uit Scheemda. De naam verwijst naar een landpunt (tibbe) van een vroegere grondeigenaar met de naam Koetze, een plek aan het Foxholstermeer waar omwonenden voorheen zwommen, roeiden en vuur stookten. Tijdens dezelfde gelegenheid werd ook de windmotor De Putter in de nabijgelegen Westerbroekstermadepolder geopend.

De molen heeft een vaste functie in het natuur- en waterbeheer van de Kropswolderbuitenpolder. De polder dient voor natuurontwikkeling, waterberging en recreatie. Door de bemaling ontstaat een uitstroming naar het Foxholstermeer die vissen aantrekt, waarna zij via de vispassage de paaigronden in de polder bereiken; iedere twee uur opent een klep om deze doorgang te bieden. Bij een te lage waterstand laat de waterinlaat naast de molen water binnen. Dit wisselende waterpeil creëert slikkige delen met voedsel voor weidevogels en steltlopers zoals de tureluur en de watersnip. Het project werd gerealiseerd met financiële bijdragen van onder meer de Europese Unie (EOGFL), de Dienst Landelijk Gebied, de Provincie Groningen, Waterschap Hunze en Aa's, de Herinrichtingscommissie Oude Veenkoloniën, de Nationale Postcode Loterij, Waterbedrijf Groningen en het Wereld Natuur Fonds. De molen is aangewezen als gemeentelijk monument en is vanaf het omliggende terrein tot op enkele meters te benaderen. Gegevens over omwentelingentallen of vaste molenaars ontbreken in de documenten.