Garmerwolde, DE LAAGLANDSTER

GARMERWOLDE
1829
POLDERMOLEN

In 1829 bouwde molenmaker G.D. van Dijk de poldermolen voor de bemaling van het 224 hectare grote waterschap Lange Bovenrijgsterpolder. De molen vervulde deze taak zo'n 120 jaar lang. In 1950 kwam een einde aan de windbemaling toen een elektromotor op de vijzel werd geplaatst. Tegelijkertijd werden alle kleppen van het wieksysteem van de zelfzwichting verwijderd, waarna een periode van meer dan dertig jaar stilstand en ernstig verval volgde.

In 1983 kwamen molenvrienden in actie om het achtkant te conserveren in afwachting van een herstelplan. De restanten van de kap werden toen verwijderd en beide roeden werden doorgeslepen. 

De daadwerkelijke wederopbouw vond plaats in 1988 door molenmakersbedrijf Fa. Dunning uit Adorp. De molen werd daarbij zeer ingrijpend hersteld en weer maalvaardig gemaakt. De zelfzwichting werd opnieuw aangebracht, al week de uitvoering noodgedwongen af van de toestand rond 1950. Door een dikkere rietbedekking waren sterker geporde roeden nodig en begon de ophekking te laag. Dwarskleppen en de vroegere halve verdekkering keerden bij deze herbouw niet terug. Tijdens het werk in 1988 werden ook de vulstukken van de bovenas gehaald, waarbij bleek dat de as geen enkel fabricagekenmerk bevat. De herkomst van deze as is daardoor onbekend gebleven.

Tegenwoordig maalt de molen de Lange Bovenrijgstepolder op vrijwillige basis. Het bemalen vraagt stevige wind, omdat de opvoerhoogte relatief groot is in verhouding tot de vlucht van het gevlucht. Sinds 1 januari 2016 is de Stichting Groninger Poldermolens eigenaar, als opvolger van de Molenstichting Hunsingo en omstreken.

Van februari tot november 2021 lag het werk tijdelijk stil vanwege herstelwerkzaamheden aan het wiekenkruis en de staart, wat resulteerde in een jaartotaal van 43.120 omwentelingen. Na de oplevering liep het aantal omwentelingen weer flink op. In 2022 en 2023 draaide de molen respectievelijk 402.407 en 408.092 omwentelingen. In 2024 kwam de teller uit op 239.221 en in 2025 werden 255.073 omwentelingen genoteerd.