Spijk, CERES

SPIJK
1839
STELLINGMOLEN

De Ceres is een koren- en pelmolen in het Groningse Spijk,
vernoemd naar de Romeinse godin van de akkerbouw en het graan. De molen werd in 1839 gebouwd in opdracht van T.P. Houtman en zijn vrouw H.J. Allersma. Tot ongeveer 1987 bleef een nazaat van deze familie actief op de molen. Sindsdien wordt het malen van graan en het pellen van gerst voortgezet door vrijwillige molenaars. De Ceres fungeerde als lesmolen voor het pellen.

Constructief kent de molen een zeldzame opzet. De houten onderbouw rust op stenen stiepen, taps toelopende blokken die als fundament dienen voor het molenlichaam. Hierdoor kan men liggend op de grond onder de molen door kijken. Deze bouwwijze kwam vooral voor bij houten Zeeuwse grondzeilers en vroeger in de noordoostelijke hoek van Groningen (zoals in Bierum en Godlinze), maar De Ceres lijkt de laatste stellingmolen van dit type te zijn. De kap is gedekt met riet. Ook de ligging ten opzichte van het dorp is bijzonder: de kerk tegenover de molen staat op een eiland in een ringgracht ('t Loug) en alle huizen aan 't Loug zijn radiaal gebouwd. Een dergelijke opzet komt in Nederland verder alleen voor in het Zeeuwse Dreischor. Tijdens de Tweede Wereldoorlog diende de molen als schuilplaats voor onderduikers, van wie diverse hun naam in de balken hebben gegraveerd.

In 2011 werd de molen stilgezet in afwachting van een omvangrijke restauratie. Het gebouw moest worden rechtgezet, het wiekenkruis aangepakt en de kap moest eraf omdat het boventafelement grotendeels vernieuwd diende te worden. In het najaar van 2013 begon molenmakerij Jellema uit Birdaard met de werkzaamheden. In het voorjaar van 2015 was de molen weer maalvaardig. Dat de molen sindsdien weer volop draait, blijkt onder meer uit het jaar 2025, waarin 115.339 omwentelingen werden geregistreerd.

Eigenaar: Stichting Het Groninger Landschap (sinds 1-01-2007)