ZUURDIJK
1858
STELLINGMOLEN
Koren- en pelmolen De Zwaluw in Zuurdijk werd in 1858 gebouwd voor bakker en molenaar Enne Wiebes Kamphuis. De molen verving een voorganger uit 1831, die een jaar na een verhoging tot stellingmolen in de nacht van 27 op 28 augustus 1858 door brand verloren ging. Kamphuis liet direct een nieuwe molen neerzetten. In 1864 droeg hij de bakkerij en de molen over aan zijn zoon Jacob Ennes Kamphuis. Na diens overlijden verkocht zijn weduwe, Iltje Mennes Hofman, het bezit in 1871 aan Jacob Spiets uit Den Hoorn. Spiets breidde het geheel in 1889 uit met de naastgelegen boerderij en nam in 1909 een stoommachine in gebruik. In 1915 volgde zijn zoon Albert Spiets hem op. Deze verving de stoommachine in 1921 door een elektromotor van 40 pk.
Kornelis Meijer kocht de molen en bakkerij in 1930 en werd in 1947 tevens eigenaar van de boerderij. In 1939 liet hij nog herstelwerkzaamheden uitvoeren, maar tijdens zijn eigenaarschap raakte het wiekenkruis buiten bedrijf. Na het overlijden van Meijer verkochten zijn erven het verwaarloosde complex in 1961 aan Hendrik Nagel uit Ulrum. Nagel deed het geheel in 1973 over aan Alberdina van Dijk, waarna de Vereniging De Hollandsche Molen in 1974 eigenaar werd van het zwaar vervallen bouwwerk.
Tussen 1976 en 1978 voerde molenmakersbedrijf Doornbosch uit Adorp een ingrijpende herbouw uit. Het houten bovenachtkant werd naar de grond getakeld voor herstel. De stenen onderbouw werd afgebroken en vervolgens ruim een meter hoger opgemetseld om de stelling boven de gewijzigde omgeving uit te tillen. Na deze herbouw bleef geregeld onderhoud noodzakelijk. De zelfzwichting op de buitenroede maakte tussentijds plaats voor een Oud-Hollands gevlucht met zeilen. In de zomer van 2010 werd de kap afgenomen voor inspectie en reparatie. Na terugplaatsing van de kap en de roeden, waarbij de zelfzwichting op de buitenroede terugkeerde, kwam De Zwaluw op 26 april 2012 weer op vrijwillige basis in bedrijf. In datzelfde jaar ging de molen over naar Het Groninger Landschap.
In 2022 bleek de staat van beide roeden dusdanig slecht dat de molen werd stilgezet. Na het verwijderen van de windborden en kleppen stond het wiekenkruis kaal. Op 10 september 2026 begon een nieuwe herstelperiode met het strijken van beide roeden, waarna kort daarop ook de kap van het achtkant werd gehesen.
Eigenaar: Stichting Het Groninger Landschap
Kornelis Meijer kocht de molen en bakkerij in 1930 en werd in 1947 tevens eigenaar van de boerderij. In 1939 liet hij nog herstelwerkzaamheden uitvoeren, maar tijdens zijn eigenaarschap raakte het wiekenkruis buiten bedrijf. Na het overlijden van Meijer verkochten zijn erven het verwaarloosde complex in 1961 aan Hendrik Nagel uit Ulrum. Nagel deed het geheel in 1973 over aan Alberdina van Dijk, waarna de Vereniging De Hollandsche Molen in 1974 eigenaar werd van het zwaar vervallen bouwwerk.
Tussen 1976 en 1978 voerde molenmakersbedrijf Doornbosch uit Adorp een ingrijpende herbouw uit. Het houten bovenachtkant werd naar de grond getakeld voor herstel. De stenen onderbouw werd afgebroken en vervolgens ruim een meter hoger opgemetseld om de stelling boven de gewijzigde omgeving uit te tillen. Na deze herbouw bleef geregeld onderhoud noodzakelijk. De zelfzwichting op de buitenroede maakte tussentijds plaats voor een Oud-Hollands gevlucht met zeilen. In de zomer van 2010 werd de kap afgenomen voor inspectie en reparatie. Na terugplaatsing van de kap en de roeden, waarbij de zelfzwichting op de buitenroede terugkeerde, kwam De Zwaluw op 26 april 2012 weer op vrijwillige basis in bedrijf. In datzelfde jaar ging de molen over naar Het Groninger Landschap.
In 2022 bleek de staat van beide roeden dusdanig slecht dat de molen werd stilgezet. Na het verwijderen van de windborden en kleppen stond het wiekenkruis kaal. Op 10 september 2026 begon een nieuwe herstelperiode met het strijken van beide roeden, waarna kort daarop ook de kap van het achtkant werd gehesen.
Eigenaar: Stichting Het Groninger Landschap