1855
POLDERMOLEN
Poldermolen De Dellen staat ten zuiden van Nieuw-Scheemda aan het Termunterzijldiep, maar begon zijn geschiedenis in 't Waar. Daar werd de molen in 1855 gebouwd ter vervanging van een kleinere voorganger uit 1793 die door brand verloren was gegaan. De naam verwees naar de lage ligging van het gebied, de 270 hectare grote polder De Dellen. De molen bemaalde deze polder met twee vijzels. Tevens diende hij als peilmolen om een maalverbod bij hoog boezemwater aan te geven. Dit gebeurde niet via het wiekenkruis, maar met een lamp van 1000 watt op een hoge mast naast de molenaarswoning.
In de loop der jaren vonden diverse technische aanpassingen plaats. In 1897 kreeg de molen zelfzwichting en een gietijzeren bovenas van De Prins van Oranje uit Den Haag. De houten roeden werden in 1899 en 1901 vernieuwd, waarna in 1916 de eerste gebruikte ijzeren Potroeden werden gestoken. In 1930 en 1938 volgden nieuwe exemplaren en in 1936 kwamen er stroomlijnneuzen op het gevlucht.
Voor windstille periodes verrees in 1901 naast de molen een hulpgemaal met een vijzel van 1,50 meter doorsnede, aangedreven door een petroleummotor. Die motor maakte in 1907 plaats voor een stoommachine. In 1926 werd deze installatie gesloopt en kwam er een Heemaf-elektromotor van 50 pk in de molen zelf te staan, gekoppeld aan de grote vijzel. Dit systeem bleef tot de jaren tachtig bedrijfsklaar.
Door ruilverkaveling, het dempen van het Lutjemaar en de bouw van een nieuw motorgemaal aan het Hondshalstermaar verloor de molen na 1974 zijn functie. De waterstand zakte met bijna een meter, waardoor de vijzels droogvielen. Vanwege deze situatie en de slechte bereikbaarheid volgde een verplaatsing. Molenmakerij Molema uit Heiligerlee demonteerde de molen in 1984 en bouwde hem in 1985 en 1986 weer op naast gemaal Tichelwaark in Nieuw-Scheemda. De gelijknamige polder beslaat 260 hectare. Gedeputeerde Bote Wilpstra stelde de gerestaureerde molen in 1986 officieel in bedrijf. De molen kreeg een noodfunctie voor de bemaling en tevens een inlaat om water in te laten bij droogte. De elektrische hulpaandrijving werd na de verhuizing niet meer aangesloten, al bleven de motor, de aanzetter, het drijfwerk en het conische tandwiel met 54 tanden op de onderbonkelaar los in het gebouw bewaard.
In de loop der jaren vonden diverse technische aanpassingen plaats. In 1897 kreeg de molen zelfzwichting en een gietijzeren bovenas van De Prins van Oranje uit Den Haag. De houten roeden werden in 1899 en 1901 vernieuwd, waarna in 1916 de eerste gebruikte ijzeren Potroeden werden gestoken. In 1930 en 1938 volgden nieuwe exemplaren en in 1936 kwamen er stroomlijnneuzen op het gevlucht.
Voor windstille periodes verrees in 1901 naast de molen een hulpgemaal met een vijzel van 1,50 meter doorsnede, aangedreven door een petroleummotor. Die motor maakte in 1907 plaats voor een stoommachine. In 1926 werd deze installatie gesloopt en kwam er een Heemaf-elektromotor van 50 pk in de molen zelf te staan, gekoppeld aan de grote vijzel. Dit systeem bleef tot de jaren tachtig bedrijfsklaar.
Door ruilverkaveling, het dempen van het Lutjemaar en de bouw van een nieuw motorgemaal aan het Hondshalstermaar verloor de molen na 1974 zijn functie. De waterstand zakte met bijna een meter, waardoor de vijzels droogvielen. Vanwege deze situatie en de slechte bereikbaarheid volgde een verplaatsing. Molenmakerij Molema uit Heiligerlee demonteerde de molen in 1984 en bouwde hem in 1985 en 1986 weer op naast gemaal Tichelwaark in Nieuw-Scheemda. De gelijknamige polder beslaat 260 hectare. Gedeputeerde Bote Wilpstra stelde de gerestaureerde molen in 1986 officieel in bedrijf. De molen kreeg een noodfunctie voor de bemaling en tevens een inlaat om water in te laten bij droogte. De elektrische hulpaandrijving werd na de verhuizing niet meer aangesloten, al bleven de motor, de aanzetter, het drijfwerk en het conische tandwiel met 54 tanden op de onderbonkelaar los in het gebouw bewaard.