Zuidwolde, KRIMSTERMOLEN

ZUIDWOLDE
1862
POLDERMOLEN

De Oostelijke Bedumerpolder
van 1364 hectare werd gesticht in 1816. Voor de bemaling bouwde men destijds drie molens. In 1862 werd een van deze molens, de voorganger van de huidige molen, verplaatst. Na de oprichting van een stoomgemaal in 1878 volgde de afbraak van twee molens; de latere Phoenix of Krimstermolen bleef als enige in bedrijf.

Op 3 oktober 1903 verbrandde de molen, waarna in 1904 een nieuwe molen in gebruik werd genomen naar een ontwerp van J. Klippus uit Bedum en uitgevoerd door M. Noordewier uit Eenrum. In januari 1908 brak tijdens het malen de bovenas. Omdat de verzekering stelde dat de as te licht was geweest en niet uitkeerde, liet het polderbestuur voor eigen rekening een nieuwe bovenas gieten.

Op 1 juli 1969 kwam de molen, die al lang werd ondersteund door een elektrisch gemaal, definitief buiten bedrijf. Door een ruilverkaveling kon de molen op die plek niet langer functioneren. Na jaren van verval, waarbij tijdens de zware storm van 12 en 13 november 1972 een deel van de binnenroede afbrak, besloot het waterschap Hunsingo de molen te verplaatsen en te restaureren. Firma Bremer en Dunning uit Adorp brak de molen in 1977 af en verplaatste hem naar de oostzijde van het Boterdiep, ten noorden van het Casper Hommesgemaal. Sinds de heropening in april 1979 dient de molen als reservebemaling voor een gebied van circa 3600 hectare en draait hij geregeld op vrijwillige basis.

Na 2000 gingen de draai- en maalvaardigheid achteruit. In 2011 en 2012 begon het groot onderhoud met de vervanging van de windpeluw, drie onderliggende steunderbalken en het herstel van het gevlucht, waardoor de molen in de zomer van 2012 weer draaivaardig was. Vanaf 2013 volgde de tweede restauratiefase met de vervanging van beide houten vijzels, vernieuwing van de krooshekbruggen, de kruilier en het grootste deel van de staart, inclusief de spruiten. In de loop van 2015 was de molen weer maalvaardig, waarna op 10 oktober 2015 de ingebruikname plaatsvond.

In maart 2021 liet de beplating van de Dekker stroomlijnneuzen los, waardoor de molen stil kwam te staan en dat jaar tot 18.742 omwentelingen kwam. Na herstel in het voorjaar van 2022 draaide de molen weer mee tijdens het Nationale Molenweekend van 14 en 15 mei en sloot het jaar af met 61.757 omwentelingen. Begin 2024 werd houtrot vastgesteld in de beschoeping van beide houten vijzels, waardoor malen voorlopig niet mogelijk is. Daarnaast zijn de roeden uit 1977 aan vervanging toe, al blijft de molen intussen geregeld draaien.

Eigenaar: De Stichting Groninger Poldermolens