1855
STELINGMOLEN
Molen Joeswert in Feerwerd dankt haar naam aan de polder direct ten zuiden van de molen, waar een paar kilometer zuidelijker aan de Meedenerweg ook een gelijknamige boerderij staat. De molen werd in 1855 gebouwd voor en door Willem Dewes Faber uit Garnwerd. De bouw vond plaats kort na het informeel afschaffen van de belasting op het gemaal. Een rechtstreekse voorganger ontbrak op dat moment al lange tijd, aangezien de standerdmolen van Feerwerd reeds in 1628 was afgebroken tijdens een provinciale molensanering.
De constructie bestaat uit een houten achtkant, gedekt met verticale houten delen, op een gewitte gemetselde onderbouw met een stellinghoogte van 7,90 meter. De kap is voorzien van gepotdekselde planken en herbergt een voeghoutenkruiwerk dat wordt bediend met een kruilier. De gietijzeren Fyenoord-bovenas is aanzienlijk ouder dan de molen zelf en afkomstig van een onbekende voorganger. Omdat deze as oorspronkelijk te kort was, werd hij verlengd met lange houten vulstukken tot aan de penbalk en voorzien van een losse metalen pen, waarbij de originele pen werd afgeslagen. Deze as is vermoedelijk in of vóór 1904 gestoken. Vanaf 1900 bracht molenmaker Noordewier uit Niezijl zelfzwichting aan op de eerste roede, waarna de tweede roede rond 1904 of 1905 volgde en het werken met zeilen stopte. Het gevlucht heeft een vlucht van 21,25 meter en kreeg tussen 1981 en 1989 het systeem Van Bussel met neusremkleppen op beide roeden. Voor het stilzetten dient een ijzeren hoepelvang met een vangbalk met duim en een vangstok.
Na de stichting ging de molen in 1865 over naar Egbert Wieringa, die hem in 1892 verkocht aan de familie Hazenberg. In 1893 kwam het bezit in handen van Gatze Hettes de Groot, waarna het eigendom binnen de familie overging naar Willem de Groot en in 1920 naar diens broer Hette de Groot. Onder Hette de Groot functioneerde Joeswert decennialang als koren- en pelmolen.
Op 10 december 1955 brak tijdens het bedrijf de buitenroede. De vallende roede beschadigde de stelling, de lange spruit en de rechter lange schoor, en kwam neer op de plek waar molenaarsknecht Geert Spoelman kort daarvoor met een klant had gestaan. Pogingen van De Groot om herstelfinanciering te vinden liepen op niets uit. De molen werd verkocht aan Jan Keizer, wiens familie het molenaarshuis tot 1980 bewoonde. Zowel Jan Keizer als diens opvolger Gerard Keizer kregen het herstel niet rond. In 1967 kocht de gemeente Ezinge het zwaar vervallen complex, waarna het bezit in 1974 overging naar Molenstichting De Meeuw en Joeswert (die in 1993 opging in Molenstichting Winsum).
In 1976 startte de firma Doornbosch uit Adorp een omvangrijke restauratie, waarbij de kap, het achtkant, de stelling en de roeden geheel werden hersteld. Op 29 april 1978 volgde de feestelijke heringebruikname. Vanaf 1979 vestigde Henk Epskamp er een maalbedrijf, dat in 1980 werd overgenomen door Rolf Wassens. Wassens breidde de capaciteit samen met molenaar Hans Wolthuis uit tot 14 à 15 ton meel per week. Het gaande werk omvatte een koppel 16der stenen, een koppel 14der blauwe stenen dat in 1982 werd voorzien van een elektrische onderaandrijving (naast aandrijving op de wind), en een koppel blauwe stenen van één meter doorsnede op elektrische kracht van een 10 pk Bauknecht-motor. Daarnaast beschikte de molen over een elektrisch luiwerk, jacobsladders, bloembuilen, mengketels en een pletwals.
Het sluiten van bakkerij Impuls in Pieterburen in 2000 zorgde voor een forse terugloop in klandizie. Wel bleef het in 1997 opgezette Speltproject behouden, waarbij Gronings 'Oberkulmer Rotkorn'-spelt van teler Ale Havenga werd verwerkt. Door onderhoudsachterstand gold eind 2007 tijdelijk een draaiverbod. In april 2010 werden de roeden gestreken en werd de kap naast de molen geplaatst voor herstel, waarbij de bovenas tijdelijk werd uitgenomen voor nieuwe vulstukken. In december 2011 werd de herstelde kap teruggeplaatst en volgde herstel van de maalvaardigheid.
Op 1 januari 2017 droeg Wassens het bedrijf over en werd Libbe Kooistra eerste molenaar. Het malen van spelt gebeurt tegenwoordig uitsluitend op vrijwillige basis. Dit gebeurt hedentendage na een kortsondige aanstelling van Kooistra door een team van vrijwilligers.
Omdat het meel in de winkel naast de molen niet voldoet aan de kwaliteit wordt daar geen molenmeel uit Joeswert verhandeld.
Eigenaar: Molenstichting Winsum
De constructie bestaat uit een houten achtkant, gedekt met verticale houten delen, op een gewitte gemetselde onderbouw met een stellinghoogte van 7,90 meter. De kap is voorzien van gepotdekselde planken en herbergt een voeghoutenkruiwerk dat wordt bediend met een kruilier. De gietijzeren Fyenoord-bovenas is aanzienlijk ouder dan de molen zelf en afkomstig van een onbekende voorganger. Omdat deze as oorspronkelijk te kort was, werd hij verlengd met lange houten vulstukken tot aan de penbalk en voorzien van een losse metalen pen, waarbij de originele pen werd afgeslagen. Deze as is vermoedelijk in of vóór 1904 gestoken. Vanaf 1900 bracht molenmaker Noordewier uit Niezijl zelfzwichting aan op de eerste roede, waarna de tweede roede rond 1904 of 1905 volgde en het werken met zeilen stopte. Het gevlucht heeft een vlucht van 21,25 meter en kreeg tussen 1981 en 1989 het systeem Van Bussel met neusremkleppen op beide roeden. Voor het stilzetten dient een ijzeren hoepelvang met een vangbalk met duim en een vangstok.
Na de stichting ging de molen in 1865 over naar Egbert Wieringa, die hem in 1892 verkocht aan de familie Hazenberg. In 1893 kwam het bezit in handen van Gatze Hettes de Groot, waarna het eigendom binnen de familie overging naar Willem de Groot en in 1920 naar diens broer Hette de Groot. Onder Hette de Groot functioneerde Joeswert decennialang als koren- en pelmolen.
Op 10 december 1955 brak tijdens het bedrijf de buitenroede. De vallende roede beschadigde de stelling, de lange spruit en de rechter lange schoor, en kwam neer op de plek waar molenaarsknecht Geert Spoelman kort daarvoor met een klant had gestaan. Pogingen van De Groot om herstelfinanciering te vinden liepen op niets uit. De molen werd verkocht aan Jan Keizer, wiens familie het molenaarshuis tot 1980 bewoonde. Zowel Jan Keizer als diens opvolger Gerard Keizer kregen het herstel niet rond. In 1967 kocht de gemeente Ezinge het zwaar vervallen complex, waarna het bezit in 1974 overging naar Molenstichting De Meeuw en Joeswert (die in 1993 opging in Molenstichting Winsum).
In 1976 startte de firma Doornbosch uit Adorp een omvangrijke restauratie, waarbij de kap, het achtkant, de stelling en de roeden geheel werden hersteld. Op 29 april 1978 volgde de feestelijke heringebruikname. Vanaf 1979 vestigde Henk Epskamp er een maalbedrijf, dat in 1980 werd overgenomen door Rolf Wassens. Wassens breidde de capaciteit samen met molenaar Hans Wolthuis uit tot 14 à 15 ton meel per week. Het gaande werk omvatte een koppel 16der stenen, een koppel 14der blauwe stenen dat in 1982 werd voorzien van een elektrische onderaandrijving (naast aandrijving op de wind), en een koppel blauwe stenen van één meter doorsnede op elektrische kracht van een 10 pk Bauknecht-motor. Daarnaast beschikte de molen over een elektrisch luiwerk, jacobsladders, bloembuilen, mengketels en een pletwals.Het sluiten van bakkerij Impuls in Pieterburen in 2000 zorgde voor een forse terugloop in klandizie. Wel bleef het in 1997 opgezette Speltproject behouden, waarbij Gronings 'Oberkulmer Rotkorn'-spelt van teler Ale Havenga werd verwerkt. Door onderhoudsachterstand gold eind 2007 tijdelijk een draaiverbod. In april 2010 werden de roeden gestreken en werd de kap naast de molen geplaatst voor herstel, waarbij de bovenas tijdelijk werd uitgenomen voor nieuwe vulstukken. In december 2011 werd de herstelde kap teruggeplaatst en volgde herstel van de maalvaardigheid.
Op 1 januari 2017 droeg Wassens het bedrijf over en werd Libbe Kooistra eerste molenaar. Het malen van spelt gebeurt tegenwoordig uitsluitend op vrijwillige basis. Dit gebeurt hedentendage na een kortsondige aanstelling van Kooistra door een team van vrijwilligers.
Omdat het meel in de winkel naast de molen niet voldoet aan de kwaliteit wordt daar geen molenmeel uit Joeswert verhandeld.
Eigenaar: Molenstichting Winsum