1887
POLDERMOLEN
Poldermolen De Eendracht staat ten noorden van Sebaldeburen en werd in 1887 gebouwd op de fundamenten van een voorganger uit 1801, die in datzelfde jaar door blikseminslag verloren was gegaan. De oorspronkelijke molen verrees destijds bij de oprichting van de Sebaldebuurster Molenpolder onder leiding van ds. Nicolaus Westendorp. Het bestek en het toezicht voor de herbouw in 1887 waren in handen van J. Klippus uit Bedum, terwijl J. Lubsen het molenmakerswerk uitvoerde. De ingebruikneming van de nieuwe molen vond plaats in 1888.
Tot 1895 werkte de molen met een enkele schroef. In dat jaar werd een tweede schroef geplaatst. Het wiekenkruis onderging in de loop der tijd diverse technische vernieuwingen, waaronder het aanbrengen van zelfzwichting in 1903, ijzeren roeden in 1908 en 1914, en later het Systeem van Bussel met stroomlijnneuzen. Om ook bij windstilte de polder te kunnen bemalen, kreeg de tweede schroef in 1926 een elektrische aandrijving en werd er een nieuw molenhuis gebouwd. De omvang van de polder veranderde eveneens: waar het gebied voorheen ruim 400 tot 500 hectare besloeg, werd de oppervlakte door ruilverkaveling in de jaren vijftig verkleind. In 1956 volgde een eerste grote restauratie onder de Wet Bescherming Waterstaatswerken in Oorlogstijd.
De bemaling werd generaties lang verzorgd door vaste molenaars. Wijmer Bralt Hovinga, die al sinds 1859 op de voorganger maalde, bleef aan tot 1895. Daarna volgde Jan van Esch, die van 1895 tot 1953 in dienst was en in 1935 een koninklijke onderscheiding ontving voor zijn veertigjarig jubileum. Zijn opvolger Engbert van Esch maalde tot 1965, waarna Jan Jansen tot 1970 als laatste beroepsmolenaar actief bleef. Na zijn vertrek werd de aandrijving geautomatiseerd, het molenaarshuis verkocht en stond de molen vijf jaar stil. Sinds maart 1975 bemaalt vrijwillig molenaar Henk Berends de polder.
Door de bouw van een nieuw gemaal aan de Woldweg bij De Oude Gaarkeuken kreeg de molen de rol van reservegemaal bij overvloedige neerslag of storingen. De elektrische vijzel werd in 1990 buiten dienst gesteld en in 2006 weer volledig hersteld naar windaandrijving met een nieuwe maalspil, raderen en een vernieuwde vijzelgoot. Daardoor kan de molen weer met beide vijzels op de wind malen. Ten oosten van de molen bevindt zich het herbouwde molenaarshuis, nadat het eerdere pand in 1980 door brand verloren ging. Bij de woning staat tevens een werkend schaalmodel van De Eendracht. Na een lange periode onder beheer van de Molenstichting Westerkwartier ging het eigendom op 1 januari 2016 over naar de huidige stichting.
Eigenaar: Stichting De Groninger Poldermolens
Tot 1895 werkte de molen met een enkele schroef. In dat jaar werd een tweede schroef geplaatst. Het wiekenkruis onderging in de loop der tijd diverse technische vernieuwingen, waaronder het aanbrengen van zelfzwichting in 1903, ijzeren roeden in 1908 en 1914, en later het Systeem van Bussel met stroomlijnneuzen. Om ook bij windstilte de polder te kunnen bemalen, kreeg de tweede schroef in 1926 een elektrische aandrijving en werd er een nieuw molenhuis gebouwd. De omvang van de polder veranderde eveneens: waar het gebied voorheen ruim 400 tot 500 hectare besloeg, werd de oppervlakte door ruilverkaveling in de jaren vijftig verkleind. In 1956 volgde een eerste grote restauratie onder de Wet Bescherming Waterstaatswerken in Oorlogstijd.
De bemaling werd generaties lang verzorgd door vaste molenaars. Wijmer Bralt Hovinga, die al sinds 1859 op de voorganger maalde, bleef aan tot 1895. Daarna volgde Jan van Esch, die van 1895 tot 1953 in dienst was en in 1935 een koninklijke onderscheiding ontving voor zijn veertigjarig jubileum. Zijn opvolger Engbert van Esch maalde tot 1965, waarna Jan Jansen tot 1970 als laatste beroepsmolenaar actief bleef. Na zijn vertrek werd de aandrijving geautomatiseerd, het molenaarshuis verkocht en stond de molen vijf jaar stil. Sinds maart 1975 bemaalt vrijwillig molenaar Henk Berends de polder.
Door de bouw van een nieuw gemaal aan de Woldweg bij De Oude Gaarkeuken kreeg de molen de rol van reservegemaal bij overvloedige neerslag of storingen. De elektrische vijzel werd in 1990 buiten dienst gesteld en in 2006 weer volledig hersteld naar windaandrijving met een nieuwe maalspil, raderen en een vernieuwde vijzelgoot. Daardoor kan de molen weer met beide vijzels op de wind malen. Ten oosten van de molen bevindt zich het herbouwde molenaarshuis, nadat het eerdere pand in 1980 door brand verloren ging. Bij de woning staat tevens een werkend schaalmodel van De Eendracht. Na een lange periode onder beheer van de Molenstichting Westerkwartier ging het eigendom op 1 januari 2016 over naar de huidige stichting.
Eigenaar: Stichting De Groninger Poldermolens