GARSTHUIZEN
1839
STELLINGMOLEN
Op 13 januari 1824 kocht Geert Jans Nienhuis uit Garrelsweer op een veiling voor 5.800 gulden een pelmolen met behuizing, schuur en land te Garsthuizen. De veiling vond plaats in opdracht van Jan Pieters Boerma en Klaassien Cornelis Wigboldus, omdat de toenmalige pelmolenaar Luurt Willems Nieuwenhuis een betalingsachterstand had over het gereserveerde eigendom uit 1806. Nadat de koopsom op 1 juli 1825 was voldaan, bleef het bezit bijna anderhalve eeuw binnen de familie Nienhuis.
De voorloper van de huidige molen was een spinnekop-stellingmolen die meermalen omwaaide. Al in 1838 lag er een bestek klaar van molenmakersbedrijf Wed. H. Hoving en J.H. Hoving uit Middelstum om deze te vervangen door een achtkante stellingmolen. Nadat de oude molen opnieuw omwaaide, verleende de overheid Geert Jans Nienhuis op 14 mei 1839 toestemming voor de bouw van een nieuwe rogge- en pelmolen. Molenmaker J.H. Hoving voerde het werk in 1839 uit. De molen kreeg later de naam De Hoop en diende oorspronkelijk voor het pellen van gerst en het malen van graan.
Na het overlijden van Nienhuis' tweede echtgenote in 1878 bracht een veiling op 13 december 1878 de molen en boerderij voor 25.205 gulden in handen van Pieter Nienhuis. In 1938 namen zijn ongehuwde kinderen Gerharda Griediena en Jakob Nienhuis het bedrijf over. Zij bleven er hun hele leven wonen en werkten er tot het overlijden van de laatste beroepsmolenaar in 1970.
Wegens het ontbreken van opvolgers kocht H.J. Woldring het inmiddels vervallen complex, waarna hij het in 1972 doorverkocht aan arts P.F. de Vries Robbé. Tussen 1973 en 1974 voerde de firma Doornbosch uit Adorp een ingrijpende restauratie uit.
Het stenen onderachtkant werd tot de grond gesloopt en opnieuw opgemetseld. Het houten bovenachtkant werd tijdelijk van de onderbouw getakeld, beneden hersteld en na voltooiing van het metselwerk teruggeplaatst. Daarbij verving men de zelfzwichting door zeilroeden en kwam er een Engels kruiwerk.
In 1991 kocht tandarts S. Gooda het geheel, waarna Otto Baldus het op 20 december 1993 verwierf als recreatiewoning. Een brand in de bijschuur op 3 mei 1995 sloeg over naar de molenkap, die zwaar beschadigd raakte. Net als in de jaren zeventig werd de kap eraf getakeld voor herstel, waarna de werkzaamheden in het voorjaar van 1996 klaar waren. In mei 2022 werd de bijna vijftig jaar oude Buurma-binnenroede zonder kraan vervangen door een nieuw gelast exemplaar.
Sinds 2016 zijn N.F.V. Nijhof en M.A. Reimert eigenaar van het complex. De molen maalt thans uitsluitend graan op vrijwillige basis. Vrijwillig molenaar Dick Wijchgel bedient De Hoop sinds 1980 en gebruikt de molen tevens om aankomende molenaars op te leiden voor het Gilde van Molenaars.