Heiligerlee, HET OLDAMBT

HEILIGERLEE
1960
SIERMOLEN


Molenmaker Albert Roemeling bouwde in 1960 in Scheemda een bijzondere siermolen. Het betrof een getrouwe Groninger stellingmolen, maar dan uitgevoerd op schaal 1 op 3. De molen kreeg de functie om als siermolen te dienen en op vrijwillige basis daadwerkelijk graan te kunnen malen.

In 1999 verhuisde het bouwwerk samen met de molenmakerij van Scheemda naar het industrieterrein aan de Eextahaven in Heiligerlee. Daar volgde een restauratie en herbouw op het terrein van Molema V.O.F., het aannemers-, restauratie- en molenmakersbedrijf dat sinds begin jaren negentig wordt geleid door Guus Zantinga en Erik Ufkes. Het bedrijf heeft een rijke geschiedenis van ruim tachtig jaar in de molenbouw en beschikt over een eigen werkplaats voor constructie-, las- en smeedwerk.

Het onderhoud aan het schaalmodel bleef ook in de jaren daarna doorgaan. In 2005 werden de maalsteentjes onderhanden genomen, zodat het malen weer mogelijk werd. In 2009 startte een nieuw en omvangrijk herstelproject, uitgevoerd door de toen 16-jarige Rob Hoving uit Overschild. Nadat de beide houten roeden waren verwijderd, werd de kap op 27 mei 2009 van de romp getakeld. Omdat het houten onderachtkant in slechtere staat bleek te verkeren dan gedacht, werd dit in het najaar van 2009 volledig vernieuwd. Tegelijkertijd werd de stelling herzien en kreeg de molen onder meer een nieuwe windpeluw, een lange spruit en voor het eerst een eigen luiwerk. Op 17 juli 2009 kon de herstelde kap alweer teruggeplaatst worden.

Tijdens de winter van 2009 op 2010 werden nieuwe stalen roeden gelast. Deze werden in juni 2010 gestoken, waarna het proefdraaien van start kon gaan. Dat de molen sindsdien regelmatig in beweging is, blijkt wel uit de omwentelingentellers: waar de teller in 2011 nog op 67.643 omwentelingen stond, draaide het wiekenkruis in 2024 maar liefst 260.846 omwentelingen.

Die zorg voor het wiekenkruis sluit naadloos aan bij de filosofie van het molenmakersbedrijf in Heiligerlee waar de miniatuurmolen staat. Guus Zantinga, die ooit begon na een loopbaan in het betaald voetbal en de transportsector en het vak leerde van zijn schoonvader Cor Molema, benadrukt steevast het belang van draaiende wieken. Door de trilling krijgen vogels en insecten minder kans zich te nestelen, wat het behoud van een molen ten goede komt. In de werkplaats worden roedes, hekwerken en klossen met de hand samengesteld (tegenwoordig vaak van Siberisch larikshout) om de karakteristieke zeeg en bolling in de wiek te krijgen die de wind optimaal benut. Voor zowel monumentale molens in binnen- en buitenland als het eigen model op het terrein blijft de combinatie van overgedragen vakmanschap en jonge molenliefhebbers de drijvende kracht achter het behoud.