Eemshaven, GOLIATH

EEMSHAVEN
1876
POLDERMOLEN


Poldermolen De Goliath
is een achtkantige windpoldermolen die staat tussen de veertig windturbines van Essent in de Eemshaven bij Roodeschool, nabij de Emmapolder en het Groninger wad. De molen werd oorspronkelijk gebouwd voor de bemaling van de in 1876 bedijkte Eemspolder. De naam verwijst naar de Bijbelse reus, als tegenhanger van poldermolen De David in Warffum.

Vrijwillig molenaar Ida Wierenga-Spijk (geboren in 1947) groeide op vlak bij De Goliath. Als driejarig kind liep Ida al door het riet in haar rode manteltje naar de molen, waar de toenmalige molenaar haar meenam en thee met een meelkoekje gaf. Na de huishoudschool en de INAS werkte Ida tot haar pensionering als verpleegkundige in Uithuizermeeden en omgeving.

In 1973 werd tijdens een restauratie de zelfzwichting van De Goliath vervangen door een Oudhollands hekwerk. In het voorjaar van 1979 nam een elektrisch gemaal de bemaling over, waardoor de molen werkloos werd en in verval raakte. Ida Wierenga-Spijk volgde daarop in Garsthuizen de opleiding tot vrijwillig molenaar en solliciteerde als eerste bij Stichting De Groninger Molen om op De Goliath aan de slag te gaan. Vanaf haar aantreden organiseerde Ida publieksactiviteiten en fietstochten op Nationale Molendag.

Toen Essent in 1992 en 1993 veertig windturbines rondom De Goliath plaatste, protesteerde Ida fel tegen het afvangen van de wind. Later stelde Ida de molenaarswoning beschikbaar aan energiemaatschappij Edon om voorlichting over windenergie te geven.

Op 27 april 2006 werd de Stichting Beheer en Behoud van het Poldermolencomplex De Goliath opgericht, die op 7 augustus 2006 de molen en het molenaarshuis in eigendom verwierf. Mede dankzij acties van Ida Wierenga-Spijk volgden grote herstelwerkzaamheden, waarbij De Goliath een stalen schroef, een vernieuwde watervoorloop en een nieuw gevlucht kreeg. Ida maalt tegenwoordig met de molen om het polderwater over een lengte van twaalf kilometer in beweging te houden, wat het zuurstofgehalte verhoogt ten behoeve van de boeren. Daarnaast dient het complex als trouwlocatie en vergaderlocatie.

Over het werk van Ida en Bart op de molen schreef Teun Juk het gedicht:

“De Goliath, een monument van water en wind”
Teun Juk

Daar stoef dicht bie’t wad,
Stait woatermeultje De Goliath.
Zien kop vol wieken zain ie aal achter diek,
110 joar old, en nog steeds gain reumatiek.
Sinds restauroatie weer goud gezond,
Draait e mit wieken pal over grond.
Zien kammeroaden binnen groot en wit,
Alle doagen draait hai mit keur mit.
Ida en Bart stonnen op grond,
En draaien het wieltje mor rond.
Veur heur is de meuln hoast een kiend,
Veur mie een monument van woater en wiend.