Oldehove, DE LEEUW

OLDENHOVE
1855
STELLINGMOLEN

Koren- en pelmolen De Leeuw staat aan de noordkant van het Groningse dorp Oldehove en is de hoogste molen van het dorp, dat met molen Aeolus nog een tweede exemplaar telt. De huidige achtkante bovenkruier werd in 1855 gebouwd door molenmaker B. Ipema uit Niezijl in opdracht van H.J. Wouthuis. Hij verving een voorganger uit 1789, die ten zuidwesten van de kerk stond. De molen heeft een bijzondere wiekinrichting gekregen met vier verschillende systemen: de stroomlijnsystemen Dekker en Van Bussel, gecombineerd met Ten Have-kleppen en zelfzwichting. Een opmerkelijk detail aan de bovenas herinnert aan het aanbrengen van die zelfzwichting; bij het doorboren verliep de boor, waardoor het boorgat naast de walpen uitkwam en de zwichtstang scheef door de as loopt.

Na decennia van malen en pellen brak op 30 december 1944 tijdens het werk de buitenroede. Firma Bremer liet bij scheepswerf Vos en Zonen in Groningen een nieuwe gelaste roede maken, die in augustus 1945 werd gestoken. Tegelijk voorzag Bremer het Dekkersysteem op de binnenroede van neusremkleppen. Op 23 december 1945 brak de nieuwe buitenroede echter alweer af en vernielde daarbij een deel van de stelling. Eigenaar M. Bok, die de molen sinds 1911 bezat, raakte in conflict met Bremer over de aansprakelijkheid en maalde tijdelijk met alleen de binnenroede. De oude gebroken Potroede nummer 2317 werd opgelapt en in juni 1947 opnieuw gestoken, voorzien van een Ten Have-klep. Toen deze roede in juni 1950 weer brak, bestelde Bok bij Gorter in Hoogezand een nieuwe roede, die door molenmaker Huberts uit Coevorden werd geplaatst.

Tussen 1967 en 1976 stond het bedrijf stil. U.J. Slump, eigenaar sinds 1959, verkocht de molen in 1972 aan de toenmalige gemeente Oldehove. Kort na de overdracht richtte de zware storm van 12 en 13 november 1972 aanzienlijke schade aan het wiekenkruis aan. Na een restauratie tussen 1974 en 1976 volgde op 23 september 1976 de officiële heropening. Vanaf 1978 werd er weer bedrijfsmatig gemalen en gepeld. Het pellen stopte definitief in 1998 nadat het contract met de enige grote afnemer afliep. In de jaren negentig van de twintigste eeuw kreeg de molen tijdens een restauratie een geheel nieuwe kap. In de zomer van 2010 werd de binnenroede hersteld, waarbij bleek dat het ging om Bremer nummer 213 in plaats van nummer 209, en in het voorjaar van 2011 volgde de vernieuwing van de pelvloer. De molen wordt bemalen door de vierde generatie van het molenaarsgeslacht Reitsema en maalt nog steeds graan op professionele basis. In het aangebouwde pakhuis bevindt zich een molenwinkel die op vrijdag- en zaterdagmiddag geopend is.

Eigenaar: Gemeente Westerkwartier (voorheen gemeente Oldehove)