Tot 1831 stond op de vestingwal in Bourtange een standerdmolen die vermoedelijk uit de zeventiende eeuw stamde. Deze voorganger, de Molen van Smeenk, werd in 1831 verplaatst naar Ter Haar.
In het kader van de reconstructie van de complete vesting Bourtange, waarbij bastions, een historische marktplaats, officiershuizen en houten bruggen werden hersteld, werd in 1980 ook de molen herbouwd. De huidige molen is een kopie van de standerdmolen in Ter Haar. Molenmakerij Fa. Doornbosch uit Adorp verzorgde de bouw. De molen kreeg als bestemming het malen van graan op vrijwillige basis.
Technisch wordt het luiwerk aangedreven zonder apart tandwiel op de bovenas. In het hout van de bovenas zijn vijftien kamgaten uitgehakt, waarbij de openingen tussen deze gaten rechtstreeks als tanden fungeren en de as zelf als aandrijvend tandwiel dient. Hierop grijpt een sterrewiel met 16 kammen op de luias aan om het hijswerk in beweging te zetten. Het bovenwiel heeft met een diameter van 2,95 meter opvallend grote afmetingen voor de vlucht van deze molen.
Op 8 augustus 1980 stelde de toenmalige Commissaris der Koningin, mr. E.H. Toxopeus, de molen officieel in werking. Sindsdien is de molen regelmatig in bedrijf gesteld.
In het najaar van 2005 werd de molen stilgezet vanwege een slechte steenbalk. Deze steenbalk werd een jaar later, in 2006, vervangen. In 2012 werd de bovenste kruisplaat vervangen.
Qua eigendomshistorie behoorde de molen toe aan de voormalige gemeente Vlagtwedde. Sinds 1 januari 2018 is de gemeente Westerwolde eigenaar van het bouwwerk. In februari 2023 begonnen molenmakers aan een herstelbeurt. De vier enden werden losgehaald van de borststukken en geheel nagezien, en ook de kast en de trap werden nagekeken. Op 2 oktober 2023 kreeg de molen een nieuw wiekenkruis; hierbij bleven de borststukken bewaard en werden vier nieuwe oplangers aangebracht. Begin 2026 volgde de plaatsing van een geheel nieuwe trap met alle toebehoren.
Opvallend zijn de gaten die een specht hier fanatiek in tikt.
Eigendom: Stichting Bourtangevesting