HOEKSMEER
1801
POLDERMOLEN
De molen aan de Oude Wijmers werd gebouwd in 1801 voor de bemaling van het 589 hectare grote waterschap Hoeksmeersterpolder. Oorspronkelijk stonden hier twee poldermolens dicht bij elkaar, met daartussen een dubbel muldershuis voor de twee molenaars die de polder in dienst had. Het wiekenkruis kreeg in 1907 een nieuwe Pot-binnenroede van 20 meter (nummer 2079) en werd in 1908 uitgerust met zelfzwichting.
In 1913 veranderde de opzet van de bemaling ingrijpend. De oostelijke molen werd afgebroken en vervangen door een locomobiel, die als mechanische hulpbemaling diende bij de overgebleven westelijke molen. In 1938 verving men deze stoominstallatie door een dieselmotor van 75 pk. De molen zelf kreeg in 1941 nog een Pot-buitenroede van 19,90 meter (nummer 2798) en werd voorzien van Van Bussel-stroomlijnneuzen en remkleppen. Door brandstofschaarste tijdens de bezetting maakte de dieselmotor in 1943 plaats voor een elektromotor. Op dat moment was de westelijke molen zelf feitelijk al buiten bedrijf gesteld voor de reguliere bemaling op windkracht.
Toen in 1958 een nieuw gemaal met schroefpompen in gebruik kwam, verloor ook de mechanische hulpinstallatie zijn functie. Tussen 1962 en 1966 volgde een fasegewijze restauratie om de molen weer maalvaardig te maken. In 1967 werd hij officieel aangewezen als reservegemaal, met een bemalingscapaciteit van ongeveer 30 kubieke meter per minuut.
Zonder vaste molenaar en door de verdere automatisering van het polderpeil trad omstreeks 1980 opnieuw zwaar verval in. De buitenroede stond al vanaf circa 1975 kaal en van de binnenroede waren kleppen en stroomlijnneuzen afgewaaid. Binnen het kader van de ruilverkaveling Stedum-Loppersum kwam alsnog een reddingsplan tot stand. Molenmakerij Doornbosch uit Adorp voerde de werkzaamheden uit, die startten in 1989. De molen kreeg een nieuwe kap, een nieuw rietdek, een houten vijzel, herstelde zelfzwichting en twee roeden (waarvan één gebruikte). Op 7 juni 1990 volgde de officiële ingebruikname.
Sinds 1 januari 2016 is de molen eigendom van de Stichting Groninger Poldermolens, die het beheer overnam van de Molenstichting Fivelingo. Twee vrijwillige molenaars laten de molen regelmatig draaien voor het bemalen van het Hoeksmeer, waarbij de installatie zo nodig nog altijd dienst kan doen als noodbemaling.


