WESTERWIJTWERD
1845
STELLINGMOLEN
De koren- en pelmolen Zeldenrust in Westerwijtwerd werd in 1845 gebouwd voor en door molenmaker Jan Fridus Ritsema. De molen verving een voorganger uit 1841, die op 22 en 23 april 1844 door brand verloren was gegaan.
Van 1856 tot 2000 was de molen bezit van de familie Hazekamp, met een korte onderbreking rond 1980 toen J.J. Bos tijdelijk eigenaar was voordat Hazekamp het bezit terugkocht. In 1939 kocht Tinus Hazekamp voor 120 gulden een ijzeren roede uit een poldermolen in Roderwolde. Kort na de Tweede Wereldoorlog volgde de aanschaf van een houten roede voor 275 gulden. Een opvallende bijzonderheid aan de molen was dat de stellingdelen tot de restauratie van 2002 bestonden uit verzaagde houten roeden, waarin de openingen voor de heklatten nog zichtbaar waren. Daarnaast staat de molen bekend om het bewaard gebleven originele pelwerk.
In 1989 verscheen het boek Van Haver tot Gort, waarin cartograaf Roel Helmers het bouwwerk met 150 tekeningen documenteerde. Aan de hand van deze tekeningen werd in 1996 in het Zuid-Afrikaanse Evendale een replica van de molen opgericht.
Vanaf de jaren tachtig ging de staat van het gebouw achteruit. De laatste molenaar uit de familie Hazekamp verkocht de molen aan een particuliere stichting, die het herstel op zich nam. Op 13 september 2003 kwam de molen gerestaureerd weer in gebruik. De buitenroede behield de zelfzwichting volgens het Van Busselsysteem, terwijl de binnenroede een traditioneel oudhollands hekwerk met zeilen kreeg.
Als gevolg van gaswinning en de aardbeving bij Huizinge in augustus 2012 liep het fundament zware schade op. Door scheurvorming en verzakkingen werd de molen in oktober 2014 stilgezet en voorlopig geconsolideerd. In de nazomer van 2020 startte de structurele versterking. Op 30 september 2020 werden de roeden gestreken, waarna het fundament werd hersteld en voorzien van rubberen blokken om aardschokken op te vangen. In augustus 2021 volgde de vernieuwing van de stelling. Nadat de roeden opnieuw waren gestoken en opgehekt, draaide de molen op 28 september 2021 weer. Begin 2022 werden sleutelstukken geplaatst bij diverse balken, het gaande werk opnieuw afgesteld en de maalstenen weer maalvaardig gemaakt.
Eigenaar: Stichting Het Groninger Landschap
