Een kruilier is een handbediende lier (een werktuig met een tandwielvertraging en een trommel of nestenwiel) waarmee een molenaar de kap van een buitenkruier ronddraait om het gevlucht op de wind te zetten.
Het apparaat zit onderaan de staart van de molen gemonteerd, op de zogenoemde kruibank of spruitbalk. De werking hangt af van het gebruikte kruitsysteem:
In combinatie met kruipalen: De lier rolt een kruiketting of kabel op die met een haak aan een van de vaste kruipalen op het erf of de stelling is vastgemaakt. Door aan de slinger of het kruiwiel van de lier te draaien, trekt de molenaar de staart (en daarmee de gehele kap bovenop de molen) stap voor stap naar de betreffende paal toe.
In combinatie met een rondgaande ketting: De lier is voorzien van een speciaal gevormd tandrad (een nestenwiel) dat rechtstreeks in de schakels grijpt van een ketting die rondom de molenwerf of de stelling ligt verankerd. Door aan het kruirad of de slinger te draaien, loopt het nestenwiel door de ketting en trekt het de staart gecontroleerd rond, zonder dat er telkens een ketting verhangen hoeft te worden.
Dankzij de vertraging in het tandwielstelsel kan één persoon met relatief weinig spierkracht een molenkap van vele tonnen nauwkeurig in de gewenste windrichting positioneren.