Van Riet-borden

Van Riet-borden (ook bekend als het Van Riet-systeem) zijn draaibare borden of kleppen op de wieken van een korenmolen, bedoeld voor automatische regeling van de windvang (zelfzwichting). Het systeem werd rond 1935 ontwikkeld door de Zeeuwse molenmaker Marien J. van Riet uit Goes.

In plaats van het traditionele hekwerk met zeilen heeft een wiek met dit systeem achter de roede lange borden die om hun lengteas kunnen kantelen, enigszins vergelijkbaar met de Ten Have-klep.

Kenmerkend voor de uitvoering van Van Riet is de aerodynamische opzet:

Vleugelprofiel: De voorzijde van de roede is bekleed met een metalen stroomlijnneus (geïnspireerd op de Duitse Bilau-wieken en vliegtuigvleugels). In gesloten toestand sluiten de draaibare borden hier direct op aan, waardoor het geheel de stroomlijn van een vleugel krijgt.

Werking: De borden worden via een zwichtstang door de doorboorde bovenas bediend en op spanning gehouden door een regulateurveer bij de staart van de molen. Neemt de wind plotseling toe, dan drukt de wind de borden tegen de veerdruk in open, waardoor het wiekenkruis wind verliest en niet op hol slaat. Zakt de wind weer weg, dan trekt de veer de borden weer dicht.

Lage weerstand: Doordat er geen traditioneel hekwerk aanwezig is, heeft het systeem bij geopende borden zeer weinig windweerstand.


Het Van Riet-systeem is hoofdzakelijk toegepast in Zeeland en West-Brabant (zoals op molens in Nieuwdorp, Goes, Kruiningen en Nispen) . Omdat de onderdruk achter de stroomlijnneus in de praktijk soms zo groot werd dat beplating losraakte, en het systeem relatief kwetsbaar en bewerkelijk was in onderhoud, heeft het landelijk nooit de grote doorbraak gekend van bijvoorbeeld het Ten Have- of Dekker-systeem. 

« Terug naar de vorige pagina