kruiwerk (engels)

Het Engels kruiwerk is een kruisysteem waarbij de kap van een bovenkruier draait op stalen rollen die zijn opgesloten in een gietijzeren rollenwagen tussen twee metalen ringen. Het systeem werd in de negentiende eeuw vanuit Engeland geïntroduceerd als alternatief voor het traditionele Hollandse rollenkruiwerk met houten rollen en neutenkruiwerken.

De constructie rust op de overring (de bedding), die vast op het boventafelement van de molenromp ligt. Bovenop deze ring ligt een gesloten cirkel van conische, gietijzeren of stalen rollen. Deze rollen worden op hun onderlinge afstand gehouden door een ringvormig frame van smeedijzeren of stalen strips, de zogeheten rollenwagen. Bovenop de rollen rust de onderring van de kap, die aan de onderzijde van de voeghouten en de keerbalken is bevestigd.

Doordat de rollen en loopvlakken conisch zijn gevormd naar het middelpunt van de molenkap, lopen de rollen zuiver in een cirkelbaan zonder te wringen. Flenzen of opstaande randen aan de loopringen zorgen ervoor dat het kruiwerk axiaal opgesloten blijft en de kap niet kan verlopen of van de romp kan schuiven. De metalen onderdelen worden doorgaans gesmeerd met grafietvet of een ander zwaar smeermiddel om slijtage te beperken.

Vergeleken met een traditioneel neutenkruiwerk (waarbij houten blokken over elkaar glijden met veel wrijving) of een houten rollenkruiwerk (waarbij rollen na verloop van tijd kunnen slijten of vervormen door vocht), biedt het Engels kruiwerk aanzienlijk minder rolweerstand. Hierdoor draait de kap veel lichter, wat vooral bij zelfkruiing via een windroos of bij een lichte kruihaspel een groot voordeel oplevert.




« Terug naar de vorige pagina