Een maalkoppel (of steenkoppel) is het complete samenstel van twee op elkaar liggende molenstenen waarmee het graan wordt gemalen, inclusief de directe aandrijving en de houten omkasting.
Het koppel bestaat uit de volgende hoofdonderdelen:
De stenen:
De ligger is de onderste steen. Deze ligt vast verankerd in de steenzolder en draait niet.
De loper is de bovenste steen. Deze rust via het rijnijzer gebalanceerd op de spil en draait met hoge snelheid vlak boven de ligger. Het graan komt door het kropgat in het midden tussen de stenen en wordt door de uitsnijdingen (de kerven of het scherpsel) naar buiten gewreven en tot meel vermalen.
De houten kuip (maalstoof):
De houten omkasting die nauw om de stenen heen zit. Deze zorgt ervoor dat het meel niet over de vloer stuift, maar netjes wordt opgevangen en via een afvoerpijp (de meelkoker) naar de meelzolder eronder zakt.
De toevoer (het kaar en de schuddebak):
Bovenop de kuip staat het kaar (de houten trechter waar het graan in wordt gestort). Daaronder hangt de schuddebak, die door de draaiende steenspil in beweging wordt gehouden en het graan gedoseerd in het kropgat laat lopen.
De aandrijving (de steenspil met rondsel):
De verticale as onder of boven de stenen. Aan de spil zit een steenschijf (steenspilrondsel) dat ingrijpt op het grote spoorwiel van de molen. De molenaar kan dit rondsel in het werk zetten of juist lichten om het koppel stil te zetten.
Het lichten (de regulateur):
Onder de vloer zit het lichtsysteem (vaak gekoppeld aan een centrifugaalregelaar). Daarmee kan de molenaar de afstand tussen de loper en de ligger tot op de millimeter nauwkeurig afstellen; die afstand bepaalt hoe fijn of grof het meel gemalen wordt.
Op de meeste korenmolens vind je twee of drie maalkoppels naast elkaar (bijvoorbeeld een koppel voor consumptietarwe met kunst- of Franse natuurstenen en een koppel blauwe stenen voor veevoer).