De installatie staat opgesteld op de meelzolder, vaak direct onder of naast het maalkoppel. De kern van de buil bestaat uit een langwerpige, licht aflopende houten trommel (de builcilinder) die is bespannen met fijn gaas van zijde, linnen, metaal of kunststof. Dit gaas verloopt over de lengte van de cilinder van zeer fijne mazen aan het begin naar grovere mazen aan het einde. De trommel is volledig ingebouwd in een dichte houten kast om ronddwarrelend meelstof tegen te gaan.
Tijdens het draaien van de molen wordt de builtrommel via een riem of snaar aangedreven. Het gemalen graan komt aan de hoogste kant de trommel binnen. Terwijl de trommel langzaam rondwentelt, schuift het meel naar beneden en wordt het gesorteerd:
Bloem: De fijnste zetmeeldeeltjes vallen direct door het eerste, fijnste gaaswerk naar beneden en vormen de zuivere witte bloem.
Gries en middelen: Het iets grovere tussenproduct valt verderop door het middelfijne gaas.
Zemelen: De stugge, grove vliesjes van de graankorrel kunnen nergens door het gaas en verlaten de cilinder aan het open uiteinde.
Onderin de builkist zitten trechters met klemmen voor meelzakken, zodat de verschillende fracties direct apart van elkaar worden opgevangen. Bij sommige uitvoeringen slaan houten kloppertjes zachtjes tegen de builtrommel om te voorkomen dat de fijne mazen van het zeefdoek dichtslibben met meel.
